მე კი კამათი სამი ბრმის დავას მაგონებს.
იგავია ასეთი. ალბათ, ინდური, რადგან სპილოზეა საუბარი.
იმასაც ამბობენ, ის სამი ბრმა ბრძენი იყოო, მაგრამ, ეჭვი მეპარება, ასე ყოფილიყო.

მოკლედ, სამი ბრმა მსჯელობს, თუ რა არის სპილო.
ერთი კუდს წაავლებს ხელს და დაასკვნის, რომ სპილო თოკს გავს.
მეორე ფეხს შეეხება და დაასკვნის, რომ სპილო გავს ხეს.
მესამეს ხორთუმი მოხვდება ხელთა და დაასკვნის, რომ სპილო გველის მსგავსია.
არის ამ იგავის სხვა ვარიანტებიც, მაგრამ განსხვავება მხოლოდ დეტალებშია.
არსი არ იცვლება: მე ეს იგავი კამათის არსის შესანიშნავ ილუსტრაციად მიმაჩნია.

მაგრამ პოსტს “კამათის ხელოვნება” ქვია და აქ სხვა იგავი უნდა გავიხსენო.
მეფეზე, მის ვაჟებზე და ბრძენ ვეზირზეა ეს იგავი.
მეფე შესჩივლებს თავის ბრძენ ვეზირს: ჩემს ვაჟებს შორის დავა-კამათი არ წყდება და, იქნებ, შენ გადაწყვიტო, რომელი არის მათ შორის მართალიო.
ვეზირმა დაიბარა უფროსი ვაჟი, მეფის თანდასწრებით მოუსმინა და უთხრა: მართალი ხარო.
მეფემ უმცროსი ვაჟიც დაიბარა. ვეზირმა მოუსმინა და უთხრა: მართალი ხარო.
მარტო რომ დარჩნენ, გაოცებულმა მეფემ ვეზირს კითხა: როგორ შეიძლება, ორივე მართალი იყოსო?
ვეზირმა მიუგო: თქვენც მართალი ბრძანდებით, მეფეო!

და ვეზირი, რა თქმა უნდა, მართალი იყო.
ისევე, როგორც ის სამი ბრმა, სპილოს რომ სწავლობდნენ.

რაც შეეხება ჭეშმარიტებას.
ვფიქრობ, პოსტის დასაწყისში ნახსენები აფორიზმი თავდაპირვლად ასე ითქვა:
ჭეშმარიტება სოკრატესთან კამათში იბადებაო.
სოკრატეს სიკვდილის შემდეგ კი აფორიზმმა აზრი დაკარგა.

P.S. ნუ შემეკამათებით. წინასწარ ვიცი, თქვენც მართალი ბრძანდებით.

ლუკიანენკოს ამ რომან-დილოგიას “ზეცის მაძიებლები” ქვია.
დილოგიის პირველ წიგნს “ცივი ნაპირები ეწოდება”, მეორეს – “დილა ახლოვდება”.
რომანი ალტერნატიული ისტორიის ჟანრშია დაწერილი.

მოქმედება დაახლოებით XX-XXI  საუკუნეების მიჯნაზე უნდა ხდებოდეს.
მაგრამ მსოფლიო სულ სხვანაირია:
რკინას მეტი ფასი აქვს, ვიდრე – ოქროს.
ტექნიკა თითქმის განუვითარებელია.
ცაში პლანერებით დაფრინავენ და ა.შ.

ამ ყველაფერს აქვს თავისი მიზეზი.
და, შეიძლება ითქვას, ეს მიზეზი მკრეხლურია:
იოსები ვერ გაუფრთხილდა ჩვილ იესოს.
არ ისმინა ანგელოზის გაფრთხილება.
შედეგად, “ყრმათა მოწყვეტას”  ღვთის ძეც შეეწირა.

სამაგიეროდ, ადამიანებს ღვთის ძის ნაცვლად ღვთის შვილობილი მოევლინათ.
ღვთის შვილობილმა ადამიანებს მისცა სიტყვა.
სიტყვა სიცივედ წოდებული პარალელური სამყაროს გასაღებია.
და ამ სიცივეში სიტყვის მცოდნეებს მათი კუთვნილი ნებისმიერი ნივთის შენახვა შეუძიათ.

მოკლედ, სამყარო სხვანაირია.
ერთია, ადამიანები არ შეცვლილან.
ისევ ისეთივენი არიან, როგორც ახლა.
და ეს ამბავი, რომელსაც ქურდი ილმარი ყვება, ალბათ ამიტომაც იყო ასე საინტერესო ჩემთვის.

ზაფხულობით (და – არა მხოლოდ) ქალაქისგან მოშორებით, ბუნების წიაღში მერჩივნა და ახლაც მირჩევნია ყოფნა.
მაგრამ, მიზეზთა გამო სხვათა და სხვათა, ბათუმშიც მიწევდა ხოლმე ჩასვლა.
და ბავშობის ბათუმზე ფიქრისას უპირველესად 15-კაპიკიანი სათამაშო ავტომატები მაგონდება.
განსაკუთრებით – საზღვაო ბრძოლა, რომელიც ყველაზე მეტად მიყვარდა.

რატომ გავიხსენე ეს ყველაფერი?
ამასწინათ, ინტერნეტში ხეტიალისას ერთ საიტს წავაწყდი.
სადაც შეიძლება ის, მონატრებული საზღვაო ბრძოლა ითამაშო.
მართალია რაღაცით ნაძვის ხის ყალბ სათამაშოებს მაგონებს ასე თამაში, მაგრამ – მაინც.

აი, ბმულიც: http://morskoy-boy.15kop.ru/game/
ხედი და ხმები შენარჩუნებულია.

აქამდე ბათუმს ვუწოდებდით – ქათქათას, თვალწარმტაცს და ა.შ.
ახლა შეგვიძლია ვუწოდოთ – ჩემი კვერცხება ქალაქი.
ვუწოდოთ სიყვარულით, სიამაყით, ჰუმორით.

ისე, გურიით დავიწყე და, როგორ არ გავიხსენო:
რამდენიმე წლის წინ სიუჟეტი გადაიცა რომელიღაც ქართული არხით.
ვინმე რონი გოგისვანიძე გურიაში დრაკონის კვერცხებს ეძებდა.
რონი ეძებდა და, მგონი, ლილიმ იპოვა.

“შლიოპანცოსანი” კვერცხების ბათუმურმა სკულპტურამ სხვა ძეგლი გამახსენდა.
ქართველი მეფის სკანდალურად ცნობილ მომთაბარე ძეგლს ვგულისხმობ.
ჰო, სწორედ იმას, ბელუქსის სარეკლამო სახედ რომ მუშაობს ახლა.
რომელიღაც დარდუბალაში რომ ამბობდა გულდაწყვეტილი მეფე – ეგ ძეგლი მე კი არა, თემურ წიკლაურს დაუდგითო.
ოღონდ, ნუ მკითხავთ, კვერცხები რა შუაშიაო.
სწორედ რომ – შუაშია!

მე სხვა რამე უფრო მაინტერესებს:
აჭარას ტყუილად ხომ არ უწოდებენ მზიანს?!
ჰოდა, ზაფხულის მზე რომ დააცხუნებს, ნეტა რა გამოიჩეკება ლილის კვერცხებიდან?
იქნებ, ჩვენი სათაფლიელი წინაპრები…
იქნებ, რომელიმე მშვენიერი ელენე…
იქნებ…

იქნებ ამ კვერცხებს სხვა დანიშნულება აქვთ?!
ასე ვიტყოდი – იმედის დაბადება კვერცხის გულიდან.
მოგეხსენებათ, ბაზალეთის ფსკერზე დისლოცირებულმა აკვანმა არ გაამართლა.
და, იქნებ, ბათუმური კვერცხებიდან იშვას გმირი.

ის “შლიოპანცი” ტყუილად ხომ არ ადევს კვერცხებს თავზე?
არტურის ლეგენდა და ქვაში ჩასობილი მახვილი მახსენდება:
ვისაც ის “შლიოპანცი” მოერგება, სწორედ ის გვიხსნის და გაგვაბრწყინებს.
არა გჯერათ? ლილის კითხეთ, ფანტოცის.

დავესწარი-ს ბრჭყალებში ჩასმაც შეიძლებოდა ალბათ.

რადგან ეს მიტინგი ერთი წიგნის ფურცლებზე გაიმართა.

არის ასეთი საბავშვო წიგნი “ლურსმანას თავგადასავალი”.

ავტორები მარჩელო არჯილი და გაბრიელა პარკა არიან.

ქართულად ეკატერინე მიქაბერიძემ თარგმნა.

წიგნის მთავარ გმირს ლურსმანა ქვია.

ერთი საათისგულიანი ლითონის კაცუნაა.

ჰოდა, ერთხელაც ლურსმანას და მის მეგობრებს ტანკები ალყაში მოაქცევენ.

ზემოხსენებული პაციფისტური მიტინგიც აქ იმართება.

სიტყვით ლურსმანა გამოდის:

ჩემო დებო, მანქანებო, მომისმინეთ!

…

ჩემო დებო! გამოფხიზლდით, თქვენ უსამართლობისა და ბოროტებისკენ გიბიძგებენ. აბა, დაფიქრდით, განა თქვენ ადამიანებმა იმისთვის არ შეგქმნეს, რომ მუდამ სიკეთე თესოთ და დაეხმაროთ მათ შრომაში?

…

მანქანებო! თქვენი ვალია, სარგებლობა მოუტანოთ ადამიანებს! წარმოიდგინეთ, როგორ გაგკიცხავენ თქვენი ძმები – შრომისა და მშვიდობისმოყვარე მანქანები: ტრაქტორები, კომბაინები, ჩარხები.

მანქანებმა მოისმინეს და…

თუ ამ სიტყვების შემდეგ სამხედრო მანქანები არ გაწითლდნენ სირცხვილისაგან, ეს მხოლოდ იმიტომ, რომ ახლად იყვნენ შეღებილნი.

ბებერი ზარბაზანი ისე აღელდა, რომ ნერვიულობისაგან კრუნჩხვები დაეწყო და, რაც ჭურვი ჰქონდა, ერთი გასროლით ყველა უკან გამოყარა. ერთ ყველაზე ახალთახალ, პეწიანსა და მეოცნებე ტანკს ისე აუჩუყდა გული, რომ ატირდა: ყველა ნახვრეტიდან ბენზინის მსხვილი ცრემლები გადმოყარა, ცხვირიდან კი, ე.ი. ზარბაზნის ლულიდან, ზეთი ჩამოსდიოდა.

ლურსმანას სიტყვებმა შედეგი გამოიღო.

მანქანები აღარ დაემორჩილნენ ადამიანებს.

გადაგვადნეთ! გადაგვადნეთ! ჩვენ გვინდა გავხდეთ ტრაქტორები, კომბაინები, ჩარხები, ჩვენც გვინდა სარგებლობა მოვუტანოთ ადამიანებს! – მოითხოვდნენ მანქანები.

ჰოდა, ასეთი იყო ჩემი პირველი პაციფისტური მიტინგი.

პატივისცემით, მოხალისე დეზერტირი ნოდარ აფხაძე.

ეს კარიკატურა ბავშვობიდან მახსოვს:

სურსათის მაღაზიის გარშემო რიგია.

რიგში მდგომთა შორის მოხუცი გამოფორთხდება “ნადავლით” ხელში.

და ამბობს – ბერლინის აღება არ გამჭირვებია ასე.

გუშინ, 3 ნოემბერს, საქართველოს ეროვნული მუზეუმის საგამოფენო დარბაზში მერაბ მამარდაშვილის ხსოვნისადმი მიძღვნილი კრებულის, “ცნობიერების ტოპოლოგიის” პრეზენტაცია იყო.

თურმე წიგნი უფასოდ რიგდებოდა.

და გუშინ რამდენჯერმე გამახსენდა ქართული “გონიერი ანდაზა”: უფასო (მუქთა) იყოს და კუბო იყოს, თუ გინდაო.

ასოციაცია მეორე – მკრეხელური

ნაწყვეტი 21-ე ფსალმუნიდან:

“განიყვეს სამოსელი ჩემი მათ შორის…”

წიგნის მოსაპოვებლად გაწვდილ ხელებს რომ ვუყურებდი, შემომეფიქრა: მერაბ მამარდაშვილი – სუპერვარსკვლავი.

ახლა ვფიქრობ: ლიფების სროლა-ფრიალიც აღარ გამკვირვებოდა იქნებოდეს-იქნება.

ასოციაცია მესამე. ლიტერატურული

ზუსკინდის “სუნამოს” ფინალი.

ხალხს გრენუი რომ “შემოეჭმება’.

და ამას სიყვარული ქვია.

P.S. მრგვალი რიგი გინახავთ?

მამარდაშვილის ხსენებული წიგნისთვის სწორედ მსგავსი რიგი იდგა.

ჰოდა, ბოლო ასოციაცია კახი კავსაძეა.

მის მიერ დასმული უზუსტესი დიაგნოზი: ჩვენ ა-რა-ფე-რი გვეშველება.

გუშინ კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი ამაში.

ეს დამოკიდებულება, ალბათ, ჩემთან ერთად დაიბადა.
დღემდე გრძელდება და, როგორც ვატყობ, კიდევ გაგრძელდება.

და ქალაქში საიდანღაც დაბრუნებულს, მგონი, ყოველთვის მექნება შეგრძნება, რომ ეს ადგილი უცხოა ჩემთვის.
და ისევ მომიწევს აკლიმატიზაციის გავლა და სხვა და სხვა…

* * *
ახლა კი, ვეცდები, პოსტის სათაური გავამართლო.

მე და ჩემმა ზღვისპირელმა მეგობრებმა მოვიფიქრეთ:
ვითომ სწავლის პერიოდი, როცა მე დედაქალაქში მოვდიოდი, სიზმარი იყო.
ზაფხულში კი – ვიღვიძებდით და ისე გრძელდებოდა ცხოვრება, თითქოს 9-თვიანი სიშორე არც კი ყოფილიყო.

ჰოდა, ზაფხულის არდადეგების დასასრულს ასე ვემშვიდობებოდით ერთმანეთს: ძილი ნებისა!

არის თუ არა ბუდიზმი რელიგია?
ალბათ, არის, თუმცა არა მგონია, ბუდას ამის სურვილი ჰქონოდა.
არის თუ არა ბუდიზმი ფილოსოფია?
ალბათ, არის, თუმცა მნიშვნელოვან ფილოსოფიურ კითხვებზე პასუხი ბუდას შეუძლებლად მიაჩნია.
იყო თუ არა ბუდა ქრისტიანი?
ჰო, ვიცი, რომ ბუდა ქრისტეზე 5-6 საუკუნით საუკუნით უფროსია.
მაგრამ – არ ვხუმრობ.

“სიბრძნე ბალაჰვარისი” ჩემი ერთ-ერთი უსაყვარლესი ტექსტია. ლამის ყოველ წელს ვუბრუნდები ხოლმე.
როდის რომელი ენიდან ითარგმნა და პირველები ვიყავით თუ არა, ამას ახლა არა აქვს მნიშვნელობა.
აქ მეფისწულს იოასაფი (ქართულ ბალავარიანში – იოდასაფი) ქვია და მამის ნების საწინააღმდეგოდ ქრისტიანობას იღებს.
ბოლოს მეფე აბენესიც მიიღებს ქრისტიანობას და მთელ სამეფოს გააქრისტიანებს.
და, ალბათ, ბევრმა იცის, რომ აქ ბუდას ცხოვრების ნაწილია მოთხრობილი, ოღონდ ქრისტიანულად სახეცვლილი.

ჩემთვის საინტერესო იყო, რომ იო(დ)ასაფი, მის მოძღვარ ბალავართან (ბარლაამთან) ერთად მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
2 დეკემბერი (ძველი სტილით 19 ნოემბერი) არის მათი ხსენების დღე.

ჰოდა, იყო თუ არა ბუდა ქრისტიანი?

ვიაჩესლავ ბუტუსოვის სიმღერა, რომელიც შევიდა “ნაუტილუს პომპილიუსის” ალბომებში “განშორება” (Разлука – 1986) და “სიჩუმის თავადი” (Князь тишины – 1988). სიმღერა ბურთზე (ან – ბურთის სიმღერა), რომელიც ერთ დროს სუფთა და გამჭვირვალე იყო, მაგრამ ვიღაცამ მისი გადაღებვა ისურვა თეთრად, შავად, ბოლოს – ხაკისფრად. და ბურთი ამბობს, რომ ხაკისფერ ბრბოზე საშინელი ბრბო არ უნახავს.

მოგვიანებით ბუტუსოვი ამბობდა, რომ სიმღერა ჯარში გაწვევის პანიკურმა შიშმა დააწერინა და რომ უფრო თავშეკავებული უნდა ყოფილიყო.

2. DDT – Змей Петров

იური შევჩუკის სიმღერა, რომელიც შევიდა ალბომში “პლასტუნი” (Пластун – 1991), დდტ-ს სოციალურად და პოლიტიკურად ალბათ ყველაზე მწვავე ალბომში.

სიმღერაში მცოცავად შობილი გველი პეტროვი მიიღებს ფრენის ბრძანებას. ოჯახის წევრებს კი მოახსენებს, რომ არის დადგენილება – ყველამ იფრინოს და არწივი იყოს, არ მომეკაროთ, დაგკორტნით, უფროსმა ყველაფერი ამიხსნა – ჩიტი ვანია ვარო.

1. DDT – Не стреляй

იური შევჩუკის სიმღერა, რომელიც სხვადახვა არანჟირებით შევიდა ალბომებში “ღორი ცისარტყელაზე” (Свинья на радуге – 1982), “კომპრომისი” (Компромисс – 1983) და “ეს როლი მერგო” (Я получил эту роль – 1988). ავღანეთიდან ჩამოტანილი პირველი კუბოების გამოძახილი იყო ეს სიმღერა.

სიმღერა მოწოდებაა – არ ისროლო! ნუ ესვრი შურდულს ბეღურებს, მტრედებს!
დაბოლოს, ის, ვისი ჩუბინობითაც ყველა აღტაცებული იყო, პლანეტის ცხელი წერტილიდან ბრუნდება, ტირსაც კი გვერდ უვლის და თვალწინ ცოცხალივით უდგას ბიჭი, რომელსაც ერთადერთი თხოვნა ჰქონდა: არ ისროლო!

2008 წელს, აგვისტოს ომის შემდეგ, შევჩუკმა და ჯგუფმა DDT-მ ამ სიმღერის სახელობის კონცერტები გამართეს 24 სექტემბერს მოსკოვში, 26 სექტემბერს – სანკტ-პეტერბურგში. კონცერტში ასევე მონაწილეობდნენ ოსური ანსამბლი “ირისთონი” და ნინო ქათამაძე.

გამომძიებელთან საქმის მასალების გასაცნობად თუ მორიგი შუამდგომლობის დასატოვებლად მივედი.
გამომძიებელი გაოგნებული დამხვდა და მიამბო:
ყაჩაღობის ბრალდებით ერთი ახალგაზრდა დააკავეს და დაზარალებულს ამოსაცნობად წარუდგინეს სხვა ახალგაზრდებთან ერთად.
დაზარალებულმა იფიქრა, იფიქრა და ვერავინ ამოიცნო.
არც გამომძიებლის “დახმარებამ” გაჭრა.
სხვა მტკიცებულება არც ქონდათ და გამომძიებელმა ამ ახალგაზრდის განთავისუფლება გადაწყვიტა.
მაგრამ უფროსმა უარი უთხრა: პატრულმა დააკავა და ვერ გავუშვებთ, დავასრულოთ გამოძიება და სასამართლომ გადაწყვიტოსო.
ჰოდა, ის გამომძიებელიც ამიტომ დამხვდა გაოგნებული.

შემდეგ იყო სულ სხვა საქმე, რომელშიც იმდენი დარღვევა იყო…
და ჩემი შუამდგომლობებით გაბეზრებულმა პროკურორმა დამირეკა და თავის კაბინეტში მისულს მითხრა:
ვიცი, რომ კანონით მართალი ხარ, მაგრამ მაგ კაცს ვერ გავუშვებ, სასამართლომ გადაწყვიტოსო.
სასამართლოში ამ საქმეს აღარ გავყოლილვარ, თუმცა შედეგი მაინტერესებდა.
მოსამართლემ გამამტყუნებელი განაჩენი რომ გამოიტანა, არ გამკვირვებია.
გასაკვირი სხვა იყო – ალიბის დამადასტურებელი 20-მდე მოწმის წინააღმდეგ საქმე აღიძრა ცრუ ჩვენების გამო.

შემდეგ იყო პარლამენტის ტრიბუნიდან რიხით გაცხადებული “ყველა ციხეში” და “ნულოვანი ტოლერანტობა”.
და მოსამართლეებმა ეს განცხადებები აიტაცეს და ჯერ კიდევ კანონად ქცევამდე აქციეს სახელმძღვანელო დებულებად.

დაბოლოს:
საბრალდებო დასკვნაში, რომლითაც ერთ-ერთ საქმეზე გამოძიება დასრულდა და სასამართლოს გადაეგზავნა, დაახლოებით ასეთი რამ ეწერა:
X-მა (ვისაც მე ვიცავდი) გამოძიებით დაუდგენელი პირისაგან, გამოძიებით დაუდგენელ დროსა და ადგილზე შეიძინა გამოძიებით დაუდგენელი იარაღი და სხვა, ასევე გამოძიებით დაუდგენელ პირთან ერთად განახორციელა ყაჩაღობა.
მოსამართლემ პროკურორს კი უსაყვედურა, მაგრამ პროკურორმა – ჩემი ნება რომ ყოფილიყო, საქმე სასამართლომდე არც კი მოაღწევდაო.
მხოლოდ დაზარალებულის ჩვენების საფუძველზე გამოიტანეს გამამტყუნებელი განაჩენი.
განაჩენის გამოცხადების შემდეგ კი მოსამართლემ დაზარალებულის ადვოკატს უთხრა, ეს განაჩენი შენი კლიენტის სინდისზე იყოსო.
კურიოზი იქნებოდა, ტრაგედია რომ არ იყოს

P.S. პოსტის დაწერა ე.წ. ფოტოგრაფების საქმემ დააჩქარა.
აქ მხოლოდ ფაქტებია და სწორედ ეს ფაქტებია საკმარისი საფუძველი იმისათვის, რომ ხელისუფლების არც ერთი სიტყვა არ მჯეროდეს.
განსაკუთრებით, როცა გამოძიებასა და სისხლის სამართლის პროცესზეა საუბარი.